|

Resmi Büyütmek İçin
Tıklayınız.
Günümüzde, Denizli, Afyon, Isparta, Antalya ve
Muğla illeri ile çevrelenen Burdur, tarihi
çağlarda, doğuda İşavria, Lykonia, güneyde
Pamphylia, batıda Likya ve Karya, kuzeyde Frigya
ve Galatia bölgeleri ile çevrili olan Pisidya
bölgesi sınırları içinde yer almıştı.
Burdur'un tarih öncesi (prehistorik) geçmişi
Paleolitik Çağa uzanmaktadır. Yeşilova İlçesi
Başkuyu Köyü'nde bulunan kaya resimlerinden
Paleolitik Çağ insanının Burdur'da yaşadığı
kesinlikle kanıtlanmıştır. Paleolitik (700.000 -
15.000) ve Mezolitik (15.000 - 8.000) çağlara ait
diğer buluntular yörenin değişik yerlerinde
yapılan araştırmalarda elde edilmiştir.
Daha sonraki tarih öncesi dönemler olan Neolitik
(8.000 - 5.500) ve Kalkolitik (5.500 - 3.200)
çağlara ait somut buluntular Burdur'da Hacılar
Höyüğü ve Kuruçay Höyüğü'nde ortaya çıkarılmıştır.
Hacılar'da yapılan kazılarda, M.Ö. 7000 yıllarına
tarihlenen "Keramiksiz Neolitik" Evre üzerinde IX
- IV katlar olarak belirtilen ve M.Ö. 5.400
yıllarına tarihlenen "Geç Neolitik" evreleri
tespit edilmiştir.
İnsanın yeryüzünde avcı-toplayıcılıktan yerleşik
üretime geçerek belli bir yere bağlanması anlamına
gelen büyük değişimin; hayvanları ehlilleştirilmesi, köylerin kurulması, çanak
çömlek yapımının öğrenilmesi gibi medeniyete
uzanan gerekli adımların izlenebildiği en önemli
arkeolojik merkezlerden biri Hacılar'dır. Yine
Hacılar'ın ana tanrıça figürinleri ile boyalı
insan yüzlü çanak - çömlekleri dünya
arkeolojisinde önemli bir yer tutmaktadır. Taş,
kemik, ağaç ve pişmiş toprağın yani sıra madenin
de kullanılmaya başladığı Kalkolitik Çağ
kalıntıları Burdur'da Hacılar, Kuruçay, Gebrem,
Beyköy, Bucak, İstasyon Höyük gibi daha bir çok
höyüğün yüzey araştırmalarından anlaşılmaktadır.
Eserlerin bakır, kurşun, kalay, gümüş, altın, tunç
ve elektron gibi madenlerden yapılmaya başlandığı
ilk Tunç Çağına (Yaklaşık 3.000 - 2.500) ait
buluntulara Burdur'da Yazır, Yarıköy, Çamur,
Hasanpaşa, Harmankaya, Alan, Beyköy gibi bir çok
höyükte rastlanmaktadır. bu dönemde kaplar
elde yapılmıştır, maden görünümündedir. Çağın
sonunda ise geometrik süslüve boyalı çanak çömlek
yapımına başlanmıştır.
M.Ö. 2 bin yıl başlarında Burdur tarihi oldukça
karanlıktır. M.Ö. 17. yüzyılda Hitit Çağı
başladığında, Pisidya, Pamphylia ve Likya'da
Arzava Krallığı hüküm sürmekteydi. Yarışlı Gölü
civarı (Düğer) ve Uylupınar'da çıkan Frig eserleri
daha sonra bu bölgede Friglerin yaşadığını kesin
olarak ortaya koymuştur.
M.Ö. 7. yüzyılda Pisidya, Frig devleti ile
birlikte Lidya hakimiyetine girmiş ve M.Ö. 546
tarihinde Lidya KralıKroissos'un Pers Kralı
Kyros'a yenilmesiyle birlikte bölge Pers
hegemonyasına girmiştir. M.Ö. 334 yılında Büyük
İskender Çanakkale'den Anadolu'ya girdikten sonra
önüne çıkan Pamphylia, Likya, Karya kuvvetlerini
ezerek Kestros (Aksu) Vadisi'nden Pisidya'ya
girmiş, M.Ö. 333'te Sagalassos ve Kremna'yı da
zaptetmiştir. İskender'in ölümünden sonra Pisidya
önce Seleukoslara (M.Ö. 301) daha sonra da Bergama
Krallığı'na bağlanmış (M.Ö. 228) ve Roma
Hakimiyetine girmiştir. Roma Çağında Pisidya'nın
her yerinde yoğun bir yerleşme vardır. Bir çok
yeni şehir kurulmuş, eski merkezler yeniden
onarılmıştır. Bugün Burdur sınırları içinde
bulunan harabelerin hemen hemen hepsinde bu çağa
ait mimari kalıntılar görülmektedir. Kremna,
Komama (Ürkütlü) Olbasa (Belenli) ve Sagalassos en
önemlileridir.
Roma İmparatorluğu'nunikiye ayrılmasıyla Pisidya,
Bizans İmparatorluğunun eline geçmiş ve bölgenin
önemli merkezleri yavaş yavaş gerileyerek eski
değerlerini kaybetmiştir. Bu sönük çağ M.S. XI.
sonlarına Türk hakimiyetinin başlamasına kadar
devam etmiştir. 1071 - 1100 tarihlerinde
Anadolu'ya gelen Türklerden Kınalı aşireti
Pisidya'ya gelerek Burdur'a yerleşmiştir. Bu süre
Selçuklu Devleti'nin egemenlik alanına giren şehir
1075 - 1120 yıllarında sınır kenti olarak
varlığını sürdürmüştür. Selçuklulardan sonra
Hamitoğulları Beyliği'nin topraklarına katılan
Burdur, I. Murat döneminde bu Beylik'ten satın
alınmıştır. O dönemde Tirkemiş kazası olarak
anılan Burdur, Yıldırım'ın1391'deki seferi sonunda
kesin olarak Osmanlı denetimi altına girmiştir.
1920'de bağımsız sancak olan Burdur, Cumhuriyetten
sonra 1923'te il durumuna geçmiştir.
|